empty
empty
Mensen, proostend met glazen bier
Stilleven met flessen en glazen rode wijn

Algemeen

Wat weten we over voedingsmiddelen?

Wetenschappelijk gezien verbazingwekkend weinig. We weten nog maar een paar procent van de invloed van voeding op onze gezondheid, meer níét dan wél dus. “Het gaat om zoveel voedingsstoffen die ook weer in verschillende voedingsmiddelen zitten en al die stofjes en voedingsmiddelen zitten weer in verschillende voedingspatronen”, zegt Jaap Seidell, hoogleraar Voeding en Gezondheid aan de Vrije Universiteit en het VU medisch centrum in Amsterdam, hierover in NRC Handelsblad.

Als voorbeeld noemt hij de vraag of sojamelk goed is voor een kind. Om die vraag te beantwoorden zijn grote en langdurige studies nodig. Om de effecten op lange termijn te meten moeten tienduizenden kinderen jarenlang sojamelk drinken en de resultaten moeten vergeleken worden met tienduizenden kinderen die dat niet doen. En dit gaat nog maar over één product!

Bovendien hebben voedingsstoffen ook invloed op elkaar, zijn er genetische verschillen tussen mensen en zijn hun gewoonten (actief/passief, roken, drinken, etc.) en fysieke kenmerken (dik/dun) anders.

Kortom, als er weer uit een ‘wetenschappelijk onderzoek’ blijkt dat we van een bepaalde voedingsstof een vreselijke ziekte kunnen krijgen, weten we dat dat wetenschappelijk vrijwel nooit aangetoond kan worden. Meestal staan er ook woorden in als ‘zou kunnen’, ‘mogelijk dat’, etc.

Helaas nemen de meeste media dit soort informatie vaak klakkeloos over zonder goed naar de wetenschappelijke onderbouwing te kijken. En dan is het voor veel consumenten waar...

En zo staan internet, boeken, tijdschriften en kranten vol met ‘feiten’ die helemaal geen feiten zijn. Ook volgt de ene hype de andere op: zuivel, rood vlees, E-nummers, spelt, quinoa, superfoods, etc. De nieuwste hype is ‘war on sugar’. Teveel suiker is inderdaad niet goed voor ons, maar we hebben het wel nodig om onze hersenen goed te laten functioneren.

Voeding is noodzakelijk voor het goed lichamelijk functioneren. Een juiste samenstelling en hoeveelheid is daarbij essentieel. Het besef dat er een relatie is tussen voeding, gezondheid en ziekte, bestaat al heel lang. Echter, de inzichten hierover veranderen met de tijd. Maar daar gaat vaak wel een hele tijd overheen.

Wat staat vast over voedingsmiddelen?

Als het over gewicht gaat, wordt meestal gesproken over lichaamsbeweging en zelden over voedselinname. Volgens Seidell zijn er zes voedselinzichten die daarbij belangrijk zijn:

1. Mensen met een lage energiebehoefte, bijvoorbeeld door een kantoorbaan, kunnen het beste ‘lege calorieën’ vermijden. Dat zijn calorieën die zitten in energierijke voedingsstoffen, zoals suiker en verzadigde vetten, die geen vezels en vitamines bevatten. Het beste zijn dan voedingsstoffen van onverzadigd vet (olijfolie, vis, etc.), eiwitten en groenten.
2. Zoveel mogelijk onbewerkt voedsel eten. Bewerkt voedsel is niet per se slecht voor ons, maar in zwaar bewerkte voeding (koekjes, cruesli, chips, kant-en-klaarmaaltijden, etc.) zit doorgaans veel suiker, vet en/of zout. En daarvan weten we wel dat ze ongezond zijn.
3. Vervang ongezond vet door gezond vet. Ongezonde vetten zijn verzadigde vetten, vetten die hard worden bij kamertemperatuur (frituurvet, boter). De gezonde, onverzadigde, vetten blijven vloeibaar (olijfolie). Ook is in dit kader vis beter dan vlees.
4. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) eten we teveel suiker. Niet meer dan 50 gram per dag, maar liever nog niet meer dan 25 gram, is hun advies. Lees hiervoor de etiketten van bewerkte voeding, want suiker – meestal in de vorm van koolhydraten – zit vrijwel overal in!
5. Alternatieve suikers zijn geen vervanger voor geraffineerde suiker. Ons lichaam verwerkt alle soorten suiker op dezelfde manier. Trap daar dus niet in!
6. Denk na, vermijd zoveel mogelijk pakjes en zakjes uit de winkel. Of zoals Seidell het zegt: “Het voedsel dat we de afgelopen tienduizenden jaren uit de natuur haalden, zal wel oké zijn”. Wist je dat in de natuur de combinatie vet en suiker niet of nauwelijks voorkomt? Wij lusten die combinatie wel erg graag, vandaar dat de voedingsindustrie daarop inspeelt.

Van nature willen wij zoveel mogelijk onbewerkt voedsel en dan voornamelijk groenten en fruit. De voedingsindustrie wil zijn voedsel juist zoveel mogelijk bewerken, bijvoorbeeld om het langer goed te houden en/of er veel van te verkopen. Consumenten lopen hierdoor echter het risico op mogelijke schadelijke effecten voor de gezondheid, zowel op het gebied van chronische ziektes als acute gezondheidseffecten.

Wanneer spreken wij over gezonde voeding?

Er is sprake van gezonde voeding als de gemiddelde dagelijkse inname, omgerekend naar hoeveelheid en samenstelling van voedingsstoffen en andere gezondheid bevorderende bestanddelen optimaal is voor de gezondheid. Dit houdt in dat er dus niet te veel of te weinig moet worden gegeten en gedronken. Dat klinkt als een open deur, maar het gaat dus niet alleen om de hoeveelheid (vullen), maar ook om de samenstelling (voeden). Weet wat je eet!

Bron: NRC Handelsblad, 13 januari 2016, Houdbare voedingstips.

Het woord 'facts' met een 
		  vergrootglas erboven.

Internet, boeken, tijdschriften en kranten staan vol met ‘feiten’ die helemaal geen feiten zijn.